Home » Kỹ năng » Những hành vi của trẻ gây khó chịu cho phụ huynh

Hành vi của trẻ em thường làm cho người lớn nản lòng. Chúng dường như chỉ biết “bấm nút” – cách làm cho chúng ta tức giận hoặc thậm chí còn tìm cách làm tổn thương tình cảm của chúng ta nữa.Tại sao bé lại làm điều đó? Tại sao bé có hành vi như thế cho dù bị cha mẹ trách mắng, đánh đòn? Điều này nghe có vẻ vô lý nhưng vẫn diễn ra hàng ngày.

Girl sticking out tongue photo

Tại sao trẻ khuyết tật thường có những vấn đề về hành vi?

Một trẻ bị khuyết tật về cơ thể hoặc chậm phát triển có thể cảm thấy chán nản bởi các môn học ở trường hoặc những sinh hoạt hàng ngày. Có lẽ bạn thường giúp bé một cách không cần thiết trong việc ăn, mặc quần áo hoặc tự chăm sóc cá nhân khác. Nhưng giúp đỡ quá nhiều cũng đồng nghĩa với việc bạn cho rằng: “Con không thể làm được việc đó. Mẹ sẽ làm cho con”.

Bé có thể cho bạn biết cảm giác của bé thông qua hành vi hàng ngày. Con của bạn ít khi giải thích lý do tức giận, than vãn hoặc chối bỏ, nhưng bạn có thể xác định được mục đích bằng cách chú tâm đến cảm giác của chính mình khi bạn đáp ứng.

Sau đây là bốn mục đích cơ bản của những hành vi có vấn đề và những cách đối phó với chúng.

1. Sự quan tâm – nhận lấy

Dấu hiệu:

“Mẹ, đến ĐÂY!”. “ GIÚP con, bố!”

Bé luôn tìm kiếm sự quan tâm vì mục đích của mình. Đối với những bé này, sự quan tâm của người lớn là phần thưởng mà chúng muốn nhận nhất. Nếu bạn là mục tiêu của hành vi này, bạn sẽ cảm thấy tức tối.

Bạn cần làm gì?

Phớt lờ những nỗ lực của bé khiến bạn bận rộn và thu hút sự quan tâm của bạn. Thay vào đó, bạn hãy quan tâm đến bé khi nó ít mong đợi nhất. Khích lệ bé khi bé không cố thu hút sự quan tâm của bạn để nhận lấy những gì bé cần. Thử chơi trò chơi cùng với bé, hoặc ôm lấy bé để thể hiện sự quan tâm của bạn đối với bé.

2. Sức mạnh

Dấu hiệu:

“Không, con sẽ không làm việc đó!”. “Mẹ không thể sai khiến con được!”

Hành vi này là tự nhiên đối với bé chưa đến tuổi đi học, và một số bé chọn mục tiêu này thường xuyên hơn những bé khác. Hành vi này khiến bạn giận dữ, có thể la hét, đánh vào mông hoặc có hành vi bộc phát thô lỗ khác.

Bạn cần làm gì?

* Thoát khỏi cuộc chiến một cách nhanh nhất nểu có thể được.

* Đưa ra những lựa chọn khác để bé vẫn có quyền được lựa chọn.

* Phạt bé ngồi trên ghế hoặc một chỗ khác – thường không quá 5 đến 10 phút.

Không nên la mắng, giải thích dài dòng hoặc làm những việc khác khiến bé tiếp

tục giữ hành vi đó.

* Cùng với thầy giáo của bé thực hiện một số chương trình có tác dụng đối với bé.

3. Trả thù

Dấu hiệu:

“Con ghét mẹ!”. “Con không thương mẹ nữa!”

Đứa trẻ bị phạt thường muốn làm cho người lớn cũng cảm thấy đau đớn giống như chúng vậy. Bé biết rằng bạn rất muốn ôm ấp, chào đón nên sẽ cố ý phớt lờ bạn để quay sang người khác. Nỗi đau của bạn là bằng chứng cho thấy bé cảm thấy bị tổn thương và cố ý “gây tổn thương lại cho người khác”.

Bạn cần làm gì?

* Cố gắng không biểu lộ cảm giác bị tổn thương. Nếu có, cũng không nên cho bé biết.

* Đừng phạt bé vì đã gây tổn thương tình cảm đối với bạn. Thay vào đó hãy tìm những cách khác để bé có thể trải nghiệm một số thành công và có những trải nghiệm tốt với những bé  khác.

* Khi bạn đã hết đau đớn, tìm cách thể hiện tình yêu của bạn đối với bé.

* Dành thời gian để cùng với bé làm những việc bé thích.

4. Cảm thấy không tự lực được

Dấu hiệu:

Bé lãnh đạm, thờ ơ, mất hứng thú trong đa số hoạt động và không cố thu hút sự quan tâm, chú ý của bạn.

Bé bị nản chí trầm trọng, cảm thấy bơ vơ. Bé sẽ không cố học những kỹ năng mới hoặc thậm chí không chủ động tìm sự quan tâm của người lớn. Thật không may là chính những người lớn quanh bé thường bị nản lòng bởi sự thiếu nỗ lực của bé. Họ sẽ nghĩ theo một phản ứng tự nhiên: “Nó thậm chí còn không cố gắng”. “Chẳng có ích gì đâu”. “ Tôi cũng chịu thua”.

Bạn cần làm gì?

* Chia những hoạt động thành những bước nhỏ để cho bé đạt được thành công thường xuyên.

* Động viên, khích lệ bé nhiều hơn bằng lời nói hoặc những hình thức khác. Một nụ    cười, một dấu hiệu chẳng hạn như “ngón tay cái giơ lên trời” hoặc chỉ thực hành một kỹ năng mới với bé sẽ giúp bé hình thành lòng tự hào và cố gắng học hỏi hơn.

Tóm tắt

Khi chúng ta hiểu được những mục đích ẩn dấu dưới những hành vi có vấn đề của bé thì việc thay đổi nó sẽ dễ dàng hơn. Những phản ứng của bạn đối với hành vi có vấn đề của bé sẽ giúp bạn xác định những cách nhằm khích lệ bé có hiệu quả, để bé có thể học những kỹ năng xã hội mới và trở nên độc lập hơn.

BS Phạm Ngọc Thanh

http://Thuviengiadinh.com (Theo Bệnh viện Nhi đồng I)

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống